Hejt może przybierać różne formy – reaguj!
Hejt jest niebezpiecznym zjawiskiem społecznym, mogącym przybierać różne formy. To obraźliwy lub agresywny komentarz zamieszczony w internecie. Niestety, jak pokazuje praktyka, również w życiu realnym często zapominamy, że pomiędzy wyrażeniem opinii a obrażaniem kogoś, granica bywa bardzo cienka. Ofiarą hejtu może paść każdy z użytkowników Internetu. Bez wątpienia grupą najbardziej narażoną są młodzi ludzie. Najważniejsze, by nie dawać na niego przyzwolenia.
Hejt (ang. „to hate” – nienawidzić) to agresja słowna wymierzona w jednostkę lub grupę osób. Hejter zamieszcza negatywne, pełne nienawiści i pogardy opinie pod adresem innych użytkowników. Komentuje, aby znieważyć i obrazić, używając ostrych i często niecenzuralnych słów. Zjawisko hejtu zatacza coraz szersze kręgi, bo hejterzy czują się w Internecie anonimowi. Co więce j- informacje w sieci rozprzestrzeniają się błyskawicznie i mogą dotrzeć do bardzo szerokiego grona odbiorców. To wszystko zachęca niektórych ludzi do obrażania innych w taki sposób, w jaki nie odważyliby się zrobić tego w realnym życiu.
Hejt przejawia się nie tylko za pomocą słów, ale tez a pomocą memów, gifów, grafik czy filmów. Treści nie mają nic wspólnego z konstruktywną krytyką, a jedynym ich celem jest bolesne obrażenie. Z hejtem wiąże się także pojęcie mowy nienawiści, czyli wypowiedzi, których celem jest obrażenie i wzbudzenie niechęci wobec innych ze względu na ich tożsamość czy odmienność. Mowa nienawiści prowadzi wprost do rozpowszechniania uprzedzeń i dyskryminacji ze względu na m.in. narodowość, płeć, pochodzenie etniczne czy rasę.
Niestety coraz częściej zjawisko hejtu boleśnie dotyka dzieci, które nie mają jeszcze dobrze wykształconych mechanizmów obronnych. Młode ofiary hejtu reagują bardzo emocjonalnie, nie radzą sobie z problemem, a w skrajnych przypadkach i bez odpowiedniego wsparcia sytuacje mogą mieć tragiczne skutki.
Należy pamiętać, że bardzo łatwo można stać się zarówno ofiarą, jak i sprawcą hejtu. Negatywne i agresywne komentarze oraz wrogość ze strony innych, pozornie anonimowych osób w Internecie, mogą dotknąć każdego z nas.
Bardzo często przyczyną hejtu jest zazdrość. Osoby obrażające kogoś, na ogół są niezadowolone ze swojego życia. Ubliżając komuś, chcą sobie i innym coś udowodnić.
Najważniejsze, by nie dawać przyzwolenia na hejt. Zachowania o takim charakterze należy zgłaszać administratorowi strony czy mediów społecznościowych, a te, które wyczerpują znamiona przestępstwa lub wykroczenia na policję. Niezmierne ważne jest, by dać wsparcie ofierze tej formy przemocy. Dzieci bardzo często wstydzą się lub boją o tym mówić, a brak reakcji na hejt niestety rozzuchwala hejtera.
Telefony zaufania:
800 080 222 – Całodobowa bezpłatna infolinia dla dzieci, młodzieży, rodziców i pedagogów
800 121 212 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
116 111 – Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży
Jak reagować?
Jeśli Twoje prawa lub prawa Twoich bliskich zostały naruszone, przyjdź do najbliższej jednostki Policji i złóż zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Zgłoś sprawę administratorowi strony internetowej. Nikt nie ma prawa Cię krzywdzić i źle traktować. Walka z hejtem jest trudna. Jednak hejter nie jest bezkarny. Taka osoba może zostać pociągnięta do odpowiedzialności prawnej.
Rodzicu! Pamiętaj, by rozmawiać ze swoim dzieckiem! Nie pozwól, by z tego typu problemami zostało samo. Każdy incydent niezgodny z prawem powinien zostać zgłoszony organom ścigania!
Prawa człowieka wynikają z przyrodzonej i niezbywalnej godności i przysługują każdemu bez względu na rasę, płeć, język, wyznanie, przekonania polityczne, pochodzenie narodowe i społeczne, czy majątek. Policjanci przypominają, że każde przestępstwo dyktowane niechęcią do danej grupy społecznej jest przestępstwem z nienawiści i niesie za sobą odpowiedzialność przypisaną w kodeksie karnym do danego czynu!
Ważne, żeby młodzi użytkownicy Internetu mięli świadomość swoich praw i obowiązków. Pozorna anonimowość w sieci nie może być przyzwoleniem na cyberprzemoc.
Poniżej kilka przykładów:
Art. 190a kk Stalking
§ 1. Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto, podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek, inne jej dane osobowe lub inne dane, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana, w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej.
§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
§ 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego
Art. 207 kk Znęcanie się
§ 1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 1a. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą nieporadną ze względu na jej wiek, stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 2. Jeżeli czyn określony w § 1 lub 1a połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1-2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.
Art. 190 kk Groźba karalna
§ 1. Kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Art. 212 kk Zniesławienie
§ 1. Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
§ 2. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 za pomocą środków masowego komunikowania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3. W razie skazania za przestępstwo określone w § 1 lub 2 sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego.
§ 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 2 odbywa się z oskarżenia prywatnego.
Art. 216 kk Znieważenie
§ 1. Kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
§ 2. Kto znieważa inną osobę za pomocą środków masowego komunikowania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 3. Jeżeli zniewagę wywołało wyzywające zachowanie się pokrzywdzonego albo jeżeli pokrzywdzony odpowiedział naruszeniem nietykalności cielesnej lub zniewagą wzajemną, sąd może odstąpić od wymierzenia kary.
§ 4. W razie skazania za przestępstwo określone w § 2 sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego.
§ 5. Ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego.
Art. 257 kk Rasizm
Kto publicznie znieważa grupę ludności albo poszczególną osobę z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu jej bezwyznaniowości lub z takich powodów narusza nietykalność cielesną innej osoby, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.